Ülkemizde Yapılan Teknik Çeviri Yeterli Mi?
Teknik çeviri, fazlasıyla dikkat gerektiren bir çeviri türüdür. Adından da anlaşıldığı gibi teknik detaylar ve kelimeler içeren metinleri çevirirken bir kelimenin tam olarak ne anlama geldiğinin kesinlikle bilinmesi gerekmektedir. Aksi takdirde çeviri başarısız olabilir. Bu doğrultuda özellikle teknik çeviriye ihtiyacı olan kişiler ülkemizde teknik çevirinin yeterli olup olmadığı ile ilgili sorular sorarlar.
Ülkemizde teknik alanda pek çok metinde çeviriye ihtiyaç duyulmaktadır. Örneğin bir tıp ya da mühendislik tezini İngilizceye çevrilmesi ihtiyaç duyulan en basit teknik çeviridir. Fakat tıp metinleri ile ilgili bir bilgi birikimi olmayan, İngilizce ve Türkçedeki teknik kelimelere yeteri kadar hakim olmayan tercümanların doğru ve kusursuz bir şekilde metni çevirebilmeleri imkansızdır. Bu doğrultuda ülkemizde teknik çeviri yeterli midir sorusuna evet yeterlidir cevabını verebilmek pek mümkün değildir. Çünkü günümüzde tercümanlar tek bir alana yoğunlaşmak yerine pek çok alanda kendini geliştirerek daha başarılı işler elde edebileceklerini düşünüyorlar. Ancak durum hiçte öyle değil. Tıp alanında kusursuz bir çeviri yapılabilmesi için kusursuz bir şekilde tıp terimlerine hakim olmak ya da en azından tıp alanındaki terimler ile ilgili kaynaklar konusunda bilgi sahibi olmak gerekmektedir. Peki, ülkemizde teknik çeviri neden yetersiz? Gelince inceleyelim.
Ülkemizde Teknik Çeviri Neden Yetersiz?
Ülkemizde teknik çeviri konusunda katkı sağlayacak herhangi bir devlet ya da özel kuruluşa bağlı çeviri çalışmaları bürosu gibi bir büro bulunmamaktadır. Bu doğrultuda teknik çevirileri üniversiteler de ya da çeşitli çeviri bürolarında gerçekleştirilmektedir. Devlet kurumlarında ya da özel kurumlarda teknik çeviri yapmak için görevlendirilen kişiler ise yapacakları çeviri ile ilgili bir araştırma yapmadan kısıtlı teknik bilgisini kullanarak çeviri yapmaya çalışmaktadır. Bu doğrultuda ülkemizde teknik çeviri konusunda yetersizliğin nedenlerini ise aşağıdaki gibi açıklayabilmek mümkündür.
- Teknik çeviri yapan tercümanlar genellikler çeviri konusunda bilgi sahibi olsa da teknik alanda pek bilgi sahibi değildir. Bu da ülkemizde teknik alanda çevirinin yetersiz olmasının en önemli nedenidir.
- Çevirmenler maddi kazanç gözeterek çeviri çok kısa sürede bitirmeye çalışmakta ve dolayısıyla araştırma yapmak için yeteri kadar vakit harcamamaktadır.
- Çevirmenler çeviri yapacağı alan ile ilgili bir araştırma yapmaya gerek duymamaktadır.
- Çevirmenin hedef dil ve kaynak dil bilgisinin teknik yazı yazma formatı ve terminoloji bakımından yetersiz kalması.
Ülkemizde Teknik Çevirinin Gelişmesi İçin Neler Yapılabilir?
Çevrilecek metni okuyan kişinin metni okurken rahatlıkla anlayabilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda metnin açık, öz ve doğru olması oldukça büyük önem arz etmektedir. İyi bir teknik çeviri metni sözcükleri birebir çevrilerek değil anlam birebir aktarılarak meydana getirilmektedir. Bazı kelimeler hedef dilde ve kaynak dilde aynı anlamı karşılamayabilir. İyi bir teknik çevirmen bu durumun farkında olmalı ve çeviri yaparken sözcüğü değil anlamı çevirmelidir. Bunun dışında çevirmen çeviri yaparken okuyucu yani hedef kitleyi de göz önüne almalıdır. Bu sayede çok daha başarılı teknik metinler ortaya çıkabilir.